Histamin İntoleransı ile İlgili Laboratuvar Testleri

Alerjiyle karışabilen bu tablo, klinik değerlendirme ve uygun laboratuvar bulgularıyla birlikte ele alınabilir.

Histamin İntoleransı Nedir?

Histamin, vücudun hem kendi ürettiği hem de besinlerle dışarıdan aldığı doğal bir bileşiktir. Sağlıklı bireylerde bağışıklık yanıtından sinir iletisine, mide asidi düzenlenmesinden uyku ritmimize kadar pek çok hayati görevi vardır.

Sorun şu an ortaya çıkıyor: Besinlerle alınan histaminin önemli bir kısmı, bağırsakta diamin oksidaz (DAO) enzimi tarafından parçalanır. DAO aktivitesi azaldığında, histamin yükü bazı kişilerde artabilir ve çeşitli yakınmalarla ilişkili olabilir ve alerjiye benzer ama alerji olmayan belirtiler ortaya çıkar.

Bilmeniz Gereken Histamin intoleransı bir bağışıklık reaksiyonu (IgE) değildir. Bu nedenle standart alerji testlerinde normal sonuç çıkabilir. Histamin intoleransı şüphesinde değerlendirme; klinik öykü, diğer olası nedenlerin dışlanması ve bazı durumlarda destekleyici laboratuvar bulgularıyla birlikte yapılır.

Neden Ortaya Çıkar?

İki temel neden vardır: ya vücuda fazla histamin giriyor ya da histamini yıkan DAO enzimi yetersiz çalışıyor. Çoğu zaman bu iki durum iç içe geçer.

DAO Enzim Düzeyini ve Aktivitesini Etkileyen Nedenler:

1.Genetik Yatkınlık

DAO gen varyantları ile ilişki gösteren çalışmalar var; ancak genetik analiz her hastada nedeni kesin olarak ortaya koyar demek doğru olmaz. Bu daha çok yatkınlık hakkında ek bilgi sağlayabilir

2.Bağırsak Hasarı

Bazı bağırsak hastalıkları ve bağırsak mukozasını etkileyen durumlar, DAO aktivitesinde azalma ile ilişkili olabilir

3.Beslenme & Alışkanlıklar

Alkol ve bazı içeceklerin histamin metabolizmasını etkileyebileceği düşünülmektedir.

4.Vitamin/Mineral Eksiklikleri

DAO enziminin çalışması için B6 vitamini, çinko, bakır ve C vitamini gereklidir. Bu maddelerin eksikliği enzim aktivitesini etkileyebilir.

Histamin Düzeyi Arttığında Vücudumuzda Hangi Sistemler Etkilenir?

Normal koşullarda histamin; bağışıklık sisteminin, merkezi sinir sisteminin ve sindirim sisteminin düzenli çalışması için gereklidir. Kan damarlarını genişletir, kasların kasılıp gevşemesini dengeler. Histamin etkisinin artması durumunda bazı kişilerde farklı organ sistemlerine ait yakınmalar görülebilir

Kardiyovasküler Sistem

Histamin, damar yapısı ve dolaşım üzerinde etkili olabilir. Kan damarlarında genişleme ve damar geçirgenliğinde artış yaşanır; bu da doku içine plazma sızmasına, deride kabarıklık, ödem ve kızarıklığa, baş ağrısına ve kan basıncı düşüklüğüne (hipotansiyon) yol açabilir.

Solunum Sistemi

Uterus, solunum yolları ve bağırsak düz kaslarında kasılmalara neden olur. Bazı kişilerde bronş daralmasını düşündüren yakınmalar görülebilir.

Sindirim Sistemi

Karın kaslarında kramp, ishal ve kusmaya yol açar. Mide asidi salgısı üzerinde etkili olabilir ve bazı kişilerde mide yakınmalarını artırabilir.

Bağışıklık Sistemi

Histamin, bağışıklık sisteminin tetiklediği tepkilerin “habercisi” konumundadır. Alerjik bir uyaranla karşılaşıldığında kaşıntı, kızarıklık ve şişme gibi belirtiler doğrudan histamin aracılığıyla ortaya çıkar. Histamin intoleransında benzer yakınmalar, IgE aracılı klasik alerjik mekanizmadan farklı bir yolla ortaya çıkabilir, bu da iki durumun birbirine karıştırılmasının temel nedenidir.

Özetle: Histamin intoleransında belirtilerin bu kadar farklı ve yaygın olmasının nedeni, histaminin neredeyse her organ sisteminde etkili olmasıdır. Tek bir şikayetle değil, birden fazla sistem belirtisinin bir arada görülmesiyle kendini göstermesi tanıyı zorlaştırır.

Belirtiler Nelerdir?

Histamin pek çok organa aynı anda etki edebildiği için belirtiler oldukça çeşitlidir. Bu çeşitlilik, hastalığın tanısını zorlaştıran başlıca nedenlerden biridir.

Mide yanması, hazımsızlık, karın ağrısı

İshal veya kabızlık

Baş ağrısı, migren

Kaşıntı, döküntü, ciltte kızarıklık

Bulantı, kusma

Burun akıntısı, hapşırma

Çarpıntı, ritim bozukluğu

Tansiyon yükselmesi

Ağrılı adet görmesi

Uyku bozukluğu, sinirlilik

Anksiyete, panik atak

Halsizlik, yorgunluk

Belirtileriniz alerji ile birebir örtüşebilir. Ancak alerji testleriniz (Total IgE, spesifik IgE) normal çıkıyorsa, histamin intoleransı açısından da değerlendirilmeniz önerilir.

Hangi Gıdalar Tetikler?

Bazı gıdalar, histamin yükü veya histamin metabolizması üzerindeki etkileri nedeniyle yakınmalarla ilişkili olabilir.

Yüksek Histamin İçeren Gıdalar

Şarap / Bira /Olgunlaşmış peynirler / Ton balığı / Hamsi / Uskumru / Salam / Sucuk / SosisTurşu / Sirke / Domates / Ispanak / Patlıcan / Kuru meyveler / Avokado

Bazı Kişilerde Yakınmalarla İlişkilendirilen Gıdalar

Kendi içinde yüksek histamin taşımasalar da vücudun histamin salgılamasını artırırlar:

Çikolata/ Çilek / Ananas / Papaya/ Kabuklu deniz ürünleri/ İnek sütü/ Kuruyemişler /Alkol

DAO Enzimini Baskılayan Gıdalar

AlkolSiyah çay / Yeşil çay / Mate çayı / Enerji içecekleri

Laboratuvar Testleri Neyi Gösterir?

Serum DAO aktivitesi ve histamin düzeyi gibi bazı testler destekleyici bilgi sağlayabilir; ancak sonuçlar tek başına tanı koydurmaz

İki temel parametre ölçülür: kandaki histamin düzeyi ve DAO enzim aktivitesi.

DAO düzeyleri çalışmadan çalışmaya ve kullanılan yönteme göre farklı yorumlanabilir. Bu nedenle sonuçlar klinik bulgularla birlikte değerlendirilmelidir.

---

Histamin İntoleransı Olgularını Değerlendirilebilecek Laboratuvar Parametreleri:

Tanı sürecinde ilk adım olarak istenen, iki temel parametreyi ölçen panel.

Histamin ve DAO Aktivitesi

---

Histamin İntoleransı  İçin Daha Detaylı Testler:

Bazı ek parametreler, klinik bağlama göre değerlendirmeye katkı sağlayabilir. Enzimin çalışması için gerekli kofaktörler de değerlendirilir.

Histamin, DAO Aktivitesi, Histidin, Bakır, Çinko (Eritrosit), Vitamin B6 (Piridoksal Fosfat), Vitamin C

---

DAO Genetik Analizi

Bazı genetik varyantlar DAO aktivitesiyle ilişkili olabilir; genetik inceleme seçilmiş olgularda ek bilgi sağlayabilir. Aile öyküsü olanlarda ya da başka nedenler saptanamamışsa önerilir.

rs205 rs226 rs101 rs104

---

Histamin / DAO Oranı: Kanda histamin yüksek, DAO aktivitesi düşükse bu oran histamin metabolizması açısından destekleyici bir bulgu olarak yorumlanabilir. Doktorunuz bu oran üzerinden yorumlama yapacaktır.

 

Bu blog yazısı Tetra Tıp Laboratuvarı Yayın Kurulu tarafından yalnızca bilgilendirme amaçlı yazılmıştır. Tanı ve tedavi kararları mutlaka bir sağlık profesyoneli tarafından verilmelidir.

 

Bilgi için:
GSM ve WhatsApp: 0553 198 99 79
Tel: 0216 411 99 77