Hepatit B ve Hepatit C, karaciğeri etkileyen viral enfeksiyonlardır. Her ikisi de kan yoluyla bulaşabilmekle birlikte, cinsel yolla bulaşma özellikleri birbirinden farklıdır.
Hepatit B (HBV), cinsel temas yoluyla kolaylıkla bulaşabilen bir enfeksiyondur.Virüs kanda, menide ve vajinal salgılarda bulunabilir. Özellikle aşısız kişilerde korunmasız cinsel temas önemli bir bulaşma yoludur.
Hepatit C (HCV) ise esas olarak kan yoluyla bulaşır. Cinsel yolla bulaşması mümkündür ancak Hepatit B’ye göre daha az görülür. Özellikle kan teması veya mukozal hasar oluşabilecek cinsel temaslarda risk artabilir.
Hepatit B ve C enfeksiyonları uzun süre hiçbir belirti vermeden seyredebilir. Bu nedenle şüpheli temas sonrası enfeksiyon olup olmadığını anlamanın en güvenilir yolu uygun zamanda laboratuvar testi yaptırmaktır.
Hepatit B Nedir?
Hepatit B, Hepatit B virüsünün (HBV) neden olduğu viral bir karaciğer enfeksiyonudur.
Enfeksiyon akut olarak ortaya çıkabilir ve bazı kişilerde bağışıklık sistemi tarafından temizlenebilir. Ancak bazı kişilerde virüs vücutta kalmaya devam ederek kronik Hepatit B enfeksiyonuna dönüşebilir.
Kronik enfeksiyon yıllar içerisinde karaciğer hasarı, siroz ve karaciğer kanseri riskini artırabilir.
Hepatit B’nin önemli özelliklerinden biri, aşı ile korunmanın mümkün olmasıdır. Hepatit B aşısı enfeksiyondan korunmada son derece etkili bir yöntemdir.
Hepatit C Nedir?
Hepatit C, Hepatit C virüsünün (HCV) neden olduğu ve esas olarak kan yoluyla bulaşan bir enfeksiyondur.
Hepatit C enfeksiyonu da uzun süre belirti vermeden seyredebilir. Tedavi edilmeyen kronik enfeksiyon zaman içinde karaciğer hasarına ve siroza yol açabilir.
Hepatit B’den farklı olarak Hepatit C’ye karşı günümüzde koruyucu bir aşı bulunmamaktadır. Buna karşılık günümüzde kullanılan doğrudan etkili antiviral tedavilerle Hepatit C enfeksiyonlarının büyük çoğunluğu tedavi edilebilmektedir.
Hepatit B ve C Arasındaki Fark Nedir?
| Hepatit B (HBV) | Hepatit C (HCV) | |
|---|---|---|
| Başlıca bulaş yolu | Kan ve vücut sıvıları | Kan |
| Cinsel yolla bulaşma | Önemli bir bulaş yoludur | Mümkün ancak daha az sıktır |
| Belirti vermeden seyredebilir mi? | Evet | Evet |
| Kronikleşebilir mi? | Evet | Evet |
| Aşısı var mı? | Evet | Hayır |
HBV özellikle cinsel temas sırasında bulaşabilen bir virüsken, HCV’nin cinsel bulaşı daha çok kanla temas riskinin bulunduğu durumlarla ilişkilidir.
Hepatit B Cinsel Yolla Nasıl Bulaşır?
Hepatit B virüsü enfekte kişinin kanında ve bazı vücut sıvılarında bulunabilir. Bu nedenle;
- Korunmasız vajinal ilişki
- Korunmasız anal ilişki
- Kan veya vücut sıvılarıyla temas
- Genital bölgede yara veya mukozal hasarın bulunduğu cinsel temaslar
bulaşma riski oluşturabilir.
Hepatit B açısından özellikle aşılanmamış kişilerde cinsel temas önemli bir risk faktörüdür.
Hepatit C Cinsel Yolla Nasıl Bulaşır?
Hepatit C esas olarak enfekte kanın başka bir kişinin kan dolaşımına girmesiyle bulaşır.
Cinsel yolla bulaşma Hepatit B’ye kıyasla daha az görülür. Ancak cinsel temas sırasında kanla temas olasılığını artıran durumlarda risk yükselebilir.
Özellikle;
- Kanamaya veya mukozal hasara neden olabilecek cinsel temaslar
- Anal ilişki
- Genital bölgede yara veya ülser bulunması
- Başka bir cinsel yolla bulaşan enfeksiyonun bulunması
- HIV enfeksiyonunun eşlik etmesi
- Birden fazla cinsel partner
gibi durumlarda HCV’nin cinsel yolla bulaşma olasılığı artabilir.
Hepatit B ve C Belirti Verir mi?
Hepatit B ve C enfeksiyonlarının en önemli özelliklerinden biri, hiçbir belirti vermeden ilerleyebilmeleridir.
Belirti ortaya çıktığında görülebilecek şikâyetler arasında:
- Halsizlik ve yorgunluk
- İştahsızlık
- Bulantı veya kusma
- Karın ağrısı
- Kas ve eklem ağrıları
- Koyu renkli idrar
- Açık renkli dışkı
- Ciltte veya göz aklarında sararma (sarılık)
bulunabilir.
Ancak belirti olmaması Hepatit B veya C enfeksiyonunu dışlamaz. Özellikle riskli bir temas söz konusuysa test yaptırmak önemlidir.
Kimler Hepatit B ve C Testi Yaptırmalıdır?
Aşağıdaki durumlarda Hepatit B ve/veya Hepatit C açısından test yapılması değerlendirilebilir:
- Korunmasız cinsel temas yaşandıysa
- Partnerde Hepatit B veya Hepatit C saptandıysa
- Yeni veya birden fazla cinsel partner varsa
- Cinsel temas sırasında kan teması meydana geldiyse
- Hepatit B aşısı yapılıp yapılmadığı bilinmiyorsa
- Hepatit B’ye karşı bağışıklık olup olmadığı öğrenilmek isteniyorsa
- Daha önce kan veya kan ürünleriyle riskli temas yaşandıysa
- Ortak enjektör veya steril olmayan tıbbi/kozmetik ekipman kullanımı söz konusuysa
Şüpheli bir temas sonrasında hangi testlerin yapılacağı temasın üzerinden geçen süreye göre değişebilir.
Şüpheli Temastan Sonra Hepatit Testleri Ne Zaman Yapılmalı?
Testlerin doğru zamanda yapılması çok önemlidir.
Hepatit B
HBsAg ve HBV DNA enfeksiyondan sonraki ilk haftalarda saptanabilir hale gelebilir ancak bu süre kişiden kişiye değişebilir. Klavuzlarda HBsAg/HBV DNA’nın saptanabilir hale gelmesinin ortalama yaklaşık üç hafta sürdüğü, tipik aralığın yaklaşık 2-4 hafta olabileceği bildirilmektedir. Bu nedenle şüpheli temastan hemen sonra yapılan negatif bir test enfeksiyonu kesin olarak dışlamayabilir.
Hepatit C
HCV RNA PCR, enfeksiyon sonrasında yaklaşık 1–2 hafta içinde pozitifleşebilir.
Anti-HCV antikorunun saptanabilir hale gelmesi ise genellikle yaklaşık 4-6 hafta sürer. Yakın zamanda gerçekleşmiş bir temas söz konusuysa yalnızca Anti-HCV testi erken dönemde yeterli olmayabilir.
Önemli: Pencere döneminde yapılan bir test negatif sonuç verebilir. Şüpheli temasın tarihi ve kişinin risk durumu değerlendirilerek uygun test ve gerektiğinde tekrar test zamanı belirlenmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Hepatit B cinsel yolla bulaşır mı?
Hepatit B’nin önemli bulaş yollarından biri cinsel temastır. Özellikle bağışıklığı olmayan kişilerde korunmasız cinsel temas bulaşma riski oluşturur.
Hepatit C cinsel yolla bulaşır mı?
Evet, ancak Hepatit B kadar kolay bulaşmaz. Hepatit C esas olarak kan yoluyla bulaşır. Kanla temas riskinin arttığı cinsel uygulamalarda cinsel bulaş olasılığı da artabilir.
Hepatit B öpüşmeyle bulaşır mı?
Gündelik temas ve sıradan öpüşme Hepatit B’nin tipik bulaş yolları değildir. Bulaş açısından kan ve enfekte vücut sıvılarıyla temas çok daha önemlidir.
Hepatit C öpüşmeyle bulaşır mı?
Hayır. Hepatit C gündelik temas, sarılma, öpüşme, yiyecek veya içecek paylaşımıyla bulaşmaz.
Hiçbir şikâyetim yok. Yine de test yaptırmalı mıyım?
Riskli bir temas söz konusuysa evet. Hem Hepatit B hem de Hepatit C uzun süre hiçbir belirti vermeden seyredebilir.
Anti-HCV pozitif çıkarsa Hepatit C olduğum anlamına mı gelir?
Anti-HCV pozitifliği kişinin HCV ile karşılaştığını gösterir. Aktif enfeksiyonun halen devam edip etmediğinin anlaşılması için HCV RNA PCR testi yapılmalıdır.
Anti-HBs pozitif olması ne anlama gelir?
Anti-HBs, Hepatit B’ye karşı bağışıklığı gösteren antikordur. Aşılama sonrasında veya geçirilmiş enfeksiyon sonrasında pozitif olabilir. Sonucun HBsAg ve Anti-HBc ile birlikte değerlendirilmesi bağışıklığın kaynağının anlaşılmasına yardımcı olur.
Hangi testi ne zaman yaptırmanız gerektiği konusunda bilgi almak için laboratuvarımızla iletişime geçebilirsiniz.
Tel: 0216 411 99 77
WhatsApp/GSM: 0 553 198 99 79
E-posta: info@tetralaboratuvar.com
Web sitemizdeki içerikler, Web ve Tıbbi Yayın Kurulumuzun denetiminde, sadece bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır. Bu bilgiler tanı ve tedavi yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili her türlü konuda mutlaka hekiminize başvurunuz.
