CRP Testi

CRP (C-Reaktif Protein) Testi Nedir? Nasıl Yapılır?

CRP, diğer bir ifade ile C-Reaktif Protein ; vücutta mevcut inflamasyonun varlığını teyit etmek ve tedavi sürecinde hastanın verdiği yanıtı izlemek amacıyla yapılan bir laboratuvar testidir. Damardan kan alınması yoluyla yapılan testte açlık süresi gibi herhangi bir hazırlık yapılmamaktadır.

Karaciğer tarafından sentezlenen bir protein olan CRP, inflamasyona tepki olarak kan dolaşımına gönderilmekte ve iltihaplanma, yaralanma gibi durumlarda vücut dokularını koruma altına almaktadır.

Normalde kanda düşük seviyelerde seyreden CRP’nin yükselmesi ciddi bir enfeksiyon ya da farklı pek çok hastalığın habercisi olabilir. Bu tabloya kronik rahatsızlıklar sebebiyet verebildiği gibi otoimmün rahatsızlıklardan da şüphe edilmektedir.

Bu sebepten hekiminiz test sonuçlarınızı değerlendirirken klinik bulgularınızı, kullandığınız ilaçları varsa gebelik durumunuzu ve hatta kalp hastalıları riski adına kan yağlarınız gibi faktörleri birlikte değerlendirerek yorumlayacaktır.

İnflamasyon Nedir?

İltihaplanma, enflamasyon veya yangı isimleriyle de bilinen inflamasyon; vücudun zararlı etkenlere karşı oluşturduğu koruyucu ve onarıcı bir süreçtir. Bağışıklık sistemi vücutta herhangi bir yaralanma meydana geldiğinde, vücudu korumak adına inflamasyon tepkisi oluşturmaktadır. Yaralanma ve hastalık sebebiyle meydana gelen inflamasyonun diğer bir nedeni ise; bağışıklık sisteminin vücudun sağlıklı hücrelerine saldırmasıyla oluşan ‘’otoimmün’’ hastalıklardır.

CRP Testine Ne Zaman İhtiyaç Duyulur?

CRP testi ; doktor muayenesi sonucunda herhangi bir enfeksiyondan ya da akut ve kronik bir rahatsızlıktan şüphe duyulduğunda istenebilir. Bu durum hekim kararıyla belirlenmekle birlikte bu süreç içerisinde karşılaşmış olduğunuz semptomları eksiksiz bir şekilde anlatmanız mühimdir. İltihaplı bağırsak hastalığı, osteomiyelit (kemik enfeksiyonu), romatoid artrit (iltihapı romatizma) ve tehlikeli enfeksiyonlar , hatta kanser ve kardiyovasküler hastalıkların tanı ve takibi CRP testi ihtiyacını doğurmaktadır.

Test sonuçları normal değerlerin üzerinde saptandığında CRP testi, tedavinin etkinliğini izlemek için tekrarlanabilmektedir. Tedaviden sonra CRP seviyelerinde meydana gelen azalma tedavinin yolunda gittiğini göstermektedir. Ayrıca CRP testi düzenli olarak kronik bir hastalığın (kalp rahatsızlıkları gibi) seyrinde istenebilmektedir.

CRP Yüksekliği Nedir?

Karaciğer tarafından üretilen C-reaktif protein, vücuttaki inflamasyonun varlığı ve miktarı hakkında bilgi sahibi olunmasını sağlayan biyokimyasal bir belirteçtir.

Kanda CRP seviyesinin yüksek düzeylerde seyretmesi, enfeksiyon ve enfeksiyon kaynaklı hastalıkların habercisi olabilmektedir. Bu noktada bazı teşhislerle birlikte alanında uzman bir hekim tarafından tanı konmaktadır. Hastanın sahip olduğu rahatsızlıklar ve kullandığı ilaçlar hakkında bilgi sahibi olmak, tanı aşaması için yardımcı olmaktadır.

CRP Yüksekliği Belirtileri Nelerdir?

CRP seviyesinin yükselmesi bir enfeksiyon hastalığı, inflamatuar hastalık, kanser, kardiyovasküler hastalıklar gibi sağlık sorunlarının habercisi olabileceğinden, belirtileri de bu doğrultuda olmaktadır.

  • Ateş
  • Bulantı – kusma
  • Artmış kalp hızı
  • Hızlı nefes alıp verme
  • Uyku problemleri
  • Tremor (Titreme)
  • Halsizlik
  • Baş ağrısı
  • İştahsızlık
  • Vücudun belirli bölgelerinde kızarıklık, şişlik ve ağrı

Neden CRP Testi Yaptırmalıyım?

  • Enfeksiyon varlığını tespit etmek
  • Enfeksiyon varlığında bu durumun kronik veya akut bir rahatsızlıktan dolayı mı kaynaklandığını tespit etmek
  • İleri zamanlarda testi tekrarlayarak tedavi sürecinin etkili olup olmadığını gözlemlemek

Normal CRP Referans Aralığı Ne Olmalıdır?

Sağlıklı bireyler 5.0 mg/L ve altı

CRP test sonuçlarında referans aralığın üzerinde seyreden değerler inflamasyon göstergesidir ve nedeni araştırılmalıdır.

CRP Testinde Dikkat Edilmesi Gerekenler Nedir?

C- reaktif protein testinde değerler, vücudun enfeksiyona tepki vermesinin ardından hızla yükselmektedir. Bu nedenle genel olarak enfeksiyona tepkiden 6 – 12 saat ya da 24- 48 saatlik süre içerisinde CRP konsantrasyonu en yüksek seviyeye ulaşmaktadır.

Ayrıca bilinmesi gerekir ki;

CRP yüksekliği yalnızca bir duruma özgü değildir, hasta öyküsü ile değerlendirilmelidir.

Karaciğer rahatsızlığı bulunan kişilerde CRP yanıtı daha düşük olabilir.

CRP testi inflamasyon varlığı hakkında bilgi verse de bu durumun tam olarak nerede gerçekleştiğini göstermez. Bu noktada hasta öyküsünün hekime doğru bir şekilde aktarılması oldukça önemlidir.

100 mg/L’nin üzerindeki C- reaktif protein konsantrasyonu; ciddi enfeksiyon ve travma tablosuna sebebiyet verebilir.

155 binden fazla kişinin dahil edildiği bir çalışmada; depresyonda olan hastaların yaklaşık olarak dörtte biri düşük derecede inflamasyon tepkisi vermiş ve bu hastaların yarısından fazlası hafif yüksek CRP seviyeleri göstermiştir. Bu bulgular, iltihaplanmanın depresyon hastalığıyla ilişkili olabileceğini düşündürmektedir. (Osimo, E.F., vd, 2019)

CRP Yüksekliği ve Kalp Krizi Riski

İnflamasyon, aterosklerozun başlamasında ve ilerlemesinde önemli bir rol oynamaktadır. İnflamasyonla birlikte atardamarların iç yüzünde plak (yağ birikintisi) oluşmakta ve ileri derecede kan akımını engelleyerek; anjina pektoris (kalbe kan akışı azalmasından kaynaklanan göğüs ağrısı) ve halk arasında kalp krizi olarak da bilinen myokard enfarktüsüne sebebiyet vermektedir.

Bu nedenledir ki; koroner kalp hastalığı gibi durumlarda durumu anlamak ve hastalığın seyri hakkında bilgi edinmek amacıyla CRP testlerine ihtiyaç duyulmaktadır.

Gebelikte CRP Yüksekliği Anne ve Bebek Sağlığını Etkiler Mi?

Vücutta birçok değişimin yaşandığı gebelikte CRP değerleri de artış gösterebilmektedir. Gebelikte CRP yüksekliği her ne kadar normal bir durum olarak ifade edilse de, teşhis edilmesi gereken tehlikeli sebepler de barındırabilir. Bu sebeple CRP hamilelik sürecinde dikkat edilmesi gereken diğer bir parametredir. Gebelikte CRP yüksekliğinin düşüğe ve erken doğuma sebebiyet verebileceği söylense de bu durum henüz kanıtlanmamıştır.

CRP ve hs-CRP Testi Farklı Mıdır?

CRP ve hs-CRP testi kandaki inflamasyonu ölçen aynı testlerdir. Fakat yüksek hassasiyetli CRP testi yani hs-CRP, kandaki çok küçük miktarlardaki CRP’Yi ölçer ve genellikle kalp sağlığını değerlendirmek amacıyla tercih edilir. Burada amaç, kişinin enfeksiyonu yokken baz CRP değerini tespit edip, 3 mg/L altını mutlaka yakalamak, hedef ise 1 ‘in altına ulaşmaktır, bu seviyeler kalp-damar sağlığımız için önemli bir göstergedir.

Yüksek CRP Değerleri Nasıl Kontrol Altına Alınır?

CRP konsantrasyonunun referans aralıklarda olması vücudun inflamasyon etkisinde olmadığının göstergesidir. CRP seviyesinin yükselmesine sebep olan enflamasyon yada diğer hastalıkların tedavisiyle birlikte CRP değerleri normal seviyelerine inecektir.

Bu makale tıbbi tavsiye olarak yorumlanmamalıdır. Sağlıklı yaşam rutininizde herhangi bir değişiklik yapmadan önce lütfen doktorunuzla görüşün.

Kaynakça

Tietz Laboratuvar Testleri Klinik Kılavuzu

Osimo, E.F., Baxter, L.J., Lewis, G., Jones, P.B., & Khandaker, G.M. (2019). Prevalence of low-grade inflammation in depression: a systematic review and meta-analysis of CRP levels. Psychological medicine, 49(12), 1958-70.

Straczek C, Ducimetiere P, Barberger-Gateau P, Helmer C, Ritchie K, Jouven X, Carcaillon L, Amouyel P, Tzourio C, Empana JP. Higher level of systemic C-reactive protein is independently predictive of coronary heart disease in older community-dwelling adults: the three-city study. J Am Geriatr Soc. 2010 Jan;58(1):129-35. doi: 10.1111/j.1532-5415.2009.02625.x. Epub 2009 Dec 9. PMID: 20002508.

Bir cevap yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak.

You may use these <abbr title="HyperText Markup Language">HTML</abbr> tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*

× Whatsapp Destek Hattı
Ara