Anti TPO Testi

Tiroid bezine karşı oluşan antikor seviyelerini ölçen Anti-TPO testi, Hashimoto tiroiditi, idiyopatik miksödem ve Graves hastalığı gibi otoimmün tiroid hastalıklarının tanısında ayırıcı ve hassas bir yöntemdir.

Otoimmün tiroid hastalıklarının büyük çoğunluğunda anti-TPO antikorları yüksek bulunur.
En yüksek düzeyler Hashimoto tiroiditinde görülür; vakaların yaklaşık %80–90’ında TPO antikorları belirgin şekilde artmıştır ve bu bulgu hastalığın otoimmün kökenini doğrular.
Graves hastalarında ise bu oran %60–80 civarındadır.

Bu yüksek prevalans, Anti-TPO testinin otoimmün tiroid hastalıklarının erken tanı ve izleminde neden bu kadar önemli bir biyobelirteç olduğunu açıkça gösterir.

Anti TPO Testi Nedir?

Anti-TPO ve Anti-TG antikorları, bağışıklık sisteminin tiroid dokusunu yanlışlıkla “tehdit” olarak algılaması sonucu ortaya çıkan otoantikor türleridir.
Anti-TPO testi, bu antikorların kandaki seviyesini ölçmeyi amaçlayan bir laboratuvar testidir.

Hashimoto hastalığında bağışıklık sistemi tiroid dokusunu yabancı gibi algılar ve onu yok etmek üzere yüksek miktarda anti-TPO ve anti-TG üretir. Zamanla bu antikorların etkisiyle tiroid hücreleri hasar görmeye, bez küçülmeye (atrofi) ve hormon üretimi azalmaya başlar.

Anti TPO Testi Ne İçin Yapılır?

Bu test;

• Otoimmün tiroid hastalıklarının tanısında,

• Guatr veya hipotiroidi gibi diğer tiroid bozukluklarından ayırt etmede,

• Klinik belirti göstermeyen ancak risk taşıyan bireylerde tedavi gereksinimini değerlendirmede
  kullanılır.

Anti TPO Testinin Önemi Nedir?

Anti-TPO düzeyinin yükseldiğinin saptanması, çoğu zaman tiroid bezinin henüz ciddi zarar görmediği erken evrede mümkündür. Bu sayede hastalık oluşmadan önce önlem alınabilir.

Anti-TPO seviyesi bazı kişilerde yıllarca yüksek seyredebilir ve bu süreçte bağışıklık sistemi tiroid dokusuna sessizce zarar vermeye devam eder; ilerleyen dönemde tiroid fonksiyonları giderek azalabilir. Bu nedenle hekimler, tiroid hastalığı riskini değerlendirmek için Anti-TPO testini sıklıkla isteyebilir.

Anti TPO Seviyesinin Yüksek Çıkması Ne Demektir?

Anti-TPO düzeyinin 30 IU/mL üzeri olması bağışıklık sisteminin tiroid bezine karşı aktif bir yanıt geliştirdiğini gösterebilir.
Fonksiyonel tıp yaklaşımında bazı hekimler 2 IU/mL üzerinin dahi klinik açıdan dikkate değer olabileceğini belirtmektedir.

Referans aralıklarının kullanılan metoda göre değişebileceği unutulmamalıdır.

TSH normal olsa bile Anti-TPO yüksek çıkabilir ve bu da erken dönemde Hashimoto riskini düşündürür. Bu nedenle TSH ile birlikte Anti-TPO ölçümü klinik açıdan oldukça değerlidir.

Anti-TPO, yalnızca Hashimoto’da değil; pernisiöz anemi veya Tip 1 diyabet gibi diğer otoimmün hastalıklarda da hafif–orta düzeyde yüksek olabilir.

Hashimoto Hastalığı Nedir?

Hashimoto, tiroid bezini hedef alan otoimmün bir hastalıktır. Bağışıklık sistemi tiroid dokusunu yanlışlıkla yabancı olarak algılar ve onu yok etmek üzere anti-TPO ve anti-TG antikorlarını üretir. Bu antikorlar tiroid hücrelerine zarar vererek hormon üretiminin azalmasına neden olur ve süreç ilerledikçe hipotiroidi gelişir.

Hashimoto hastalığı genetik yatkınlık gösterir ve en sık 30–50 yaş arası kadınlarda görülür.

Kesin nedeni bilinmemekle birlikte;

• Bakteri ve virüs enfeksiyonları,

• Toksinler,

• Kronik stres,

• Gıda duyarlılıkları,

• Bağırsak mikrobiyotasındaki bozulmalar
  gibi çevresel tetikleyicilerin bağışıklık sisteminin tiroid dokusuna yönelmesine katkı sağladığı düşünülmektedir.

Hastalığın en erken işareti anti-TPO ve anti-TG yüksekliğidir. Hormonlar bozulmadan önce bu antikorların tespit edilmesi, uygun izlem ve yaşam tarzı düzenlemeleriyle tiroid dokusunun zarar görmesini önleme açısından çok önemli bir fırsat sunar.

HASHİMOTO Hastalığı ve Anti TPO

Hashimoto hastalığının ilk dönemlerinde anti-TPO ve anti-TG yüksekliği görülebilir; ancak TSH, T3 ve T4 hormon düzeylerindeki değişiklikler daha geç ortaya çıkar. Bu nedenle antikor testleri erken teşhis için kritik bir avantaj sağlar.

Anti-TPO artışı çoğu zaman hormon bozukluklarından önce gelişir; bu da hastalığın “sessiz evresi” olarak bilinir.

Sıkça Sorulan Sorular

Anti TPO Testi İçin Normal ve Optimal Değerler Nedir?

Test yöntemi laboratuvardan laboratuvara değişebilse de genel yaklaşım şöyledir:

• Optimal (Fonksiyonel Yaklaşım): 5 IU/mL’nin altı

• Normal Aralık: 0–30 IU/mL

• Yüksek: >30 IU/mL

Optimal değer, resmi referans aralığından farklı olup daha çok fonksiyonel tıp değerlendirmelerinde kullanılır.

Tüm Hashimoto Hastalarında Tiroid Antikorları Testi Pozitif  Midir?

TPO antikorları Hashimoto vakalarının %80–90’ında, Graves hastalarının ise %60–80’inde pozitiftir.
Bu nedenle bazı Hashimoto hastalarında Anti-TPO negatif olabilir.
Anti-TG antikorlarının ise Hashimoto hastalarında görülme oranı %30–50 arasındadır.

Hashimoto Hastalığının Tedavisi Var Mıdır?

Hashimoto için hastalığı tamamen ortadan kaldıran bir tedavi bulunmasa da, tiroid hormonlarının azalması durumunda uygulanan hormon replasman tedavisi ile birçok kişi günlük yaşamına rahatlıkla devam edebilir. Düzenli takip ve doğru doz ayarlamaları, enerji düzeyinden ruh hâline kadar pek çok alanda yaşam kalitesini belirgin şekilde iyileştirir.

Nadiren, hastalığın ileri dönemlerinde tiroid bezinin ciddi hasar görmesi veya başka tıbbi gerekliliklerin ortaya çıkması durumunda cerrahi seçenekler değerlendirilebilir.

Genel olarak Hashimoto, doğru izlem ve uygun tedavi ile kontrol altında tutulabilen bir hastalıktır; çoğu kişi sağlıklı, aktif ve üretken bir yaşam sürebilir.

Tekrarlayan Düşüklerle Tiroid Antikorlarının ilişkisi Var Mı?

Tiroid bozuklukları genel olarak tekrarlayan düşüklerle ilişkilidir. Bunun yanı sıra tiroid hormonları normal olsa bile anti-TPO ve anti-TG yüksekliği olan gebelerde düşük riskinin arttığı gösterilmiştir.

Gebeliğin ilk üç ayında tiroid antikorlarının değerlendirilmesi, hem düşük riskini azaltmak hem de gestasyonel diyabet gibi ek riskleri önlemek açısından önemlidir.

(Bilimsel kaynak: Sert U.Y. ve ark., Medeniyet Tıp Dergisi, 2020.)

Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel sağlık kararlarınızı mutlaka doktorunuzla birlikte değerlendiriniz.